Litera D – F


Share
image_pdfimage_print
Litera D – F
Głosuj

Litera D

  1. damnum – utrata, strata, niekorzyść
  2. darthun – dziś: dartun – właściwie – przedstawiać, obrazować; w przenośni – określać prawdziwość lub fałszywość rzeczy (np. wykazywać coś w oparciu o dowody)
  3. Data – dane (treść, materiał)
  4. datio in solutum – świadczenie zamiast zapłaty
  5. de concert – jednomyślnie
  6. Debent – dłużnik
  7. Debit – debit – sprzedaż, zbyt – debitiren – sprzedać, zbyć
  8. Debitor – dłużnik
  9. Debitum – dług
  10. Decem – dziesięcina – 1/10 dochodu przekazywana na rzecz duchowieństwa; decimiren – pobierać dziesięcinę (też: Zehent)
  11. Decennium – okres 10 lat
  12. Decent – szykowny, przyzwoity
  13. decerniren – decernować – rozstrzygać, decydować
  14. Decernent – urzędnik rozstrzygający sprawę, także osoba w kolegium, której przysługuje prawo przedstawienia lub decydowania o sprawie
  15. Decharge – kwitowanie, poświadczenie prawidłowo przeprowadzonych rachunków; dechargiren – wywiązać się ze zobowiązania
  16. Declaration – 1. wyjaśnienie (interpretacja) przepisu prawnego; 2. informacja o towarach do oclenia; 3. oświadczenie dłużnika o jego majątku
  17. decortiren – odliczać, potrącać
  18. Decorum – przyzwoitość, obyczaj
  19. Decret – dekret – zarządzenie władzy zwierzchniej, rozstrzygnięcie, orzeczenie; decretiren – orzekać, zarządzać
  20. Decretum ad agendum – pełnomocnictwo udzielone kuratorowi (opiekunowi)
  21. dediren – wykreślić zapis o długu; dedit – zapłacono (zwykle skrót – dd.)
  22. defamiren – zniesławić; Defamation (Diffamation) – zniesławienie; Diffamator – oszczerca
  23. Defension – defensywa – pismo obronne (środki obronne w postępowaniu sądowym); Defensor – obrońca, doradca; Defensiv – obronne
  24. deferiren – deferować – przyznawać, gwarantować; odebrać (np. od kogoś przysięgę), akceptować; oznajmiać
  25. Defunctus – zmarły
  26. Defuncta – zmarła
  27. Delatio – delacja – potajemne oskarżenie, denuncjacja, donos
  28. Delictum – delikt – czyn zabroniony; Corpus delicti – przedmiot przestępstwa, dowód rzeczowy
  29. delogiren – wyprzeć, wyrugować (kogoś z zajmowanego miejsca); wyprowadzić się (z mieszkania); rozdzielić wojsko na kwatery (stąd – Delogirungsplan)
  30. demarkiren – demarkować – rozgraniczenie, wyznaczać granicę; Demarkationslinie – linia demarkacyjna, linia graniczna
  31. Denomination – mianowanie; niedokładne nazwanie osoby lub rzeczy
  32. dependiren – dependować – zależeć (coś lub ktoś od kogoś); Dependenz – zależność, uzależnienie
  33. Deponiren – deponować – złożyć na przechowanie; Depositum – dobro złożone na przechowanie
  34. Deposition – złożenie (depozytu); orzeczenie przed sądem, zeznanie świadka do protokołu
  35. Depot – skład, magazyn; w wojsku – wszelkiego sprzętu wojskowego, amunicji itd. z wyjątkiem żywności; w handlu – towarów, papierów wartościowych itd.
  36. derogestalt – w ten sposób, tego rodzaju
  37. derweil – podczas, w tym czasie
  38. Deservitum – wynagrodzenie adwokata
  39. desideriren – wymagać, pragnąć; Pium desiderium – pobożne życzenie
  40. Designation – desygnacja, desygnowanie – mianowanie, wyznaczenie; designiren – desygnować, zapisać; Aktendesignation – spis wysłanych (ekspediowanych) tomów akt
  41. Desolation – dezolacja – zniszczenie, spustoszenie; desoliren – pustoszyć; Desolat – zniszczony, opustoszały
  42. Dessein – zamiar, projekt
  43. Deterioration – deterioracja – pogorszenie, utrata wartości; deterioriren – pogarszać, czynić bezwartościowym
  44. Diameter – średnica
  45. Diarium – diariusz – dziennik, pamiętnik
  46. Diäten – diety – wynagrodzenie dzienne; Diätarius – robotnik dniówkowy (otrzymuje wypłatę za każdy dzień)
  47. Diffamation – zniesławienie; zob. defamiren
  48. differiren – różnić się, być odmiennym; Differenz – dyferencja, zróżnicowanie; Different – zróżnicowany, inny
  49. Diffession – odrzucenie (wyparcie się) dokumentu lub podpisu pod przysięgą; termin często występujacy w postępowaniu dowodowym, podczas którego osoba, której przedstawiono dokument, mogła go pod przysięgą uznać (zu agnosciren) lub odrzucić (zu diffitiren)
  50. Difficultät – trudność, przeszkoda; difficil – trudno, ciężko
  51. Difform – rozmaity, różnorodny; np. orzeczenie sądu I. instancji jest difform od orzeczenia sądu II, instancji, jeśli orzeczenia te różnią się od siebie
  52. Digesten – digesta – część prawa rzymskiego; zob. Kodeks Justyniana (Wikipedia); Pandekten (Wikipedia)
  53. Dignität – godność, honor
  54. Dilation – dylacja – odroczenie (np. terminu rozprawy); dilatorisch – przeciągający, odwlekający
  55. Diligence – pośpiech, gorliwość, pilność
  56. Dimidia, dimidium – połowa
  57. Dismembration – dysmembracja – rozdzielenie (rozparcelowanie) nieruchomości, majątku ziemskiego; dismembriren – parcelowac, dzielić na części; parcelacje folwarku, dobra rycerskiego były częste na przełomie XVIII i XIX w., działki przechodziły w ten sposób w ręce chłopskie; zob. Historia Śląska, t. II, cz. 1, 1966 r., s. 64
  58. Disput – dysputa – spór, wymiana zdań; disputiren – kłócić się
  59. Dissertation – dysertacja – naukowe opracowanie (rozprawa)
  60. dito, detto – tak samo (stosowane, aby nie powtarzać wcześniej podanego); zwykle skrót: dto
  61. Diversion – dywersja – nieoczekiwany cios (uderzenie), w sensie wojskowym – na tyły wroga
  62. dividiren – dzielić; Dividende – dywidendy, udziały
  63. Division – 1. dywizja; 2. podział; 3. wydział; najczęściej jako dywizja (zwykle większa jednostka wojskowa pod dowództwem generała)
  64. Divortium – rozwód
  65. dociren – uczyć, nauczać
  66. Dolus – oszustwo; dolose – oszukańczy
  67. Domänen – domeny; majątki (zwykle ziemskie) należące bezpośrednio do właściciela ziemskiego; od średniowiecza – teren należący bezpośrednio do panującego (w odróżnieniu od lenna); od XVIII w. określane jako Kammergüter – dobra kamery; zarówno państwowe, jak i prywatne
  68. Domicilium – miejsce zamieszkania; domiciliren – mieszkać; domicilium habitationis – miejsce przebywania; domicilium originis – miejsce urodzenia
  69. Dominium – dominium – własność, majątek ziemski; dominum directum – własność zwierzchnia; dominium utile – własność użytkowa (faktyczny użytkownik gruntu); zob. Domänen
  70. Dos – posag, dar podczas zaślubin dla męża; w przypadku całkowitej wspólnoty majątkowej nie występuje
  71. Dotalitium – majątek ofiarowany żonie podczas zaślubin, który może użytkować na czas swego życia także po śmierci męża; inaczej – Leibgedinge, Leibgdünge
  72. Drogist – handlarz przyprawami i innymi produktami roślinnymi
  73. Dubium – wątpliwość; sine dubio – bez wątpliwości; causa dubia – wątpliwa sprawa
  74. Duodez – format książkowy tworzący 12 kart, czyli 24 strony; z łac. duodecim – dwanaście
  75. Duplik – duplika – replika na odpowiedź oskarżonego; dosł. drugie pismo z odpowiedzią
  76. Duplum – dwukrotność; in duplo – podwójnie; duppliren – podwajać
  77. Durante – podczas; durante processu – podczas procesu; durante matrimonio – w czasie trwania małżeństwa

Litera E

  1. eadem – tam, tamżefotel
  2. Ebdomada – zob. Hebdomada (też Hebdomas) – tydzień
  3. Ebenist – stolarz artystyczny, wykonywał meble głównie z drogiego drewna egzotycznego, które nakładał na mniej wartościowe elementy z drewna pozyskiwanego na miejscu, zob. Ebenist (Wikipedia)
  4. Ebentürer – handlarz biżuterią i towarami luksusowymi
  5. Eberschmied – też: Bohrerschmied – kowal wyrabiający wiertła (ręczne)
  6. ebrietas – pijaństwo
  7. eccere – zaiste, zaprawdę
  8. Eclaireur – podpora na przodzie lokomotywy służąca do usuwania ewentualnych przeszkód leżących na torach
  9. economus – ekonom, rządca (nadzorca)
  10. Edelschmied – kowal wyrabiający przedmioty z metali szlachetnych (tu: Goldschmied – złote, Silberschmied – srebrne)
  11. Edelsteinwürker – handlarz kamieniami szlachetnymi, jubiler
  12. ederitarius – dentysta
  13. Edict – edykt – akt prawny, ustawa, publiczne obwieszczenie
  14. Edictal-Citation – wezwanie przez obwieszczenie, pisma publiczne (np. gazetę urzędową)
  15. Effigies – wizerunek, odwzorowanie
  16. Ehehalt – czeladź, służący
  17. eheledig – to samo, co ledig – stanu wolnego, niezamężny
  18. Ehrbarkeit – zacność, też: zacny – w odniesieniu do patrycjuszy, a później członków rady, sądu
  19. Eicher – mierniczy, geodeta
  20. eiecto – wypędzenie, wyrzucenie
  21. Eiermann, Eiermenger – handlarz jajami
  22. Eigenkätner – rolnik uprawiający gospodarstwo, ale nie posiadający żadnej jego części
  23. Eigenlehner – górnicy, którzy oddane w lenno zabudowania górnicze sami obsługują, tego rodzaju pojedyncze lenno mogło składać się maksymalnie z 8 ludzi. Czasem mylone z Eigenlöhner
  24. Eigentümer, Eigenthuemer – właściciel (wpisany w księdze wieczystej, posiadający pełnię praw na nieruchomości)
  25. Einfahrer – urzędnik górniczy (Bergbaubeamter), sztygar (Steiger)
  26. Eingangsregister – rejestr wpływu (skrót – E.R., np. 41 E.R. 108.38) – służył też do wpisywania pism w przypadku, gdy istniała wątpliwość do jakich akt je dołączyć, lub czy należy założyć nowe; dla pism które kieruje się do innych urzędów (lub otrzymuje się) bez konkretnej, rzeczowej dyspozycji
  27. Eingräber, Eisengräber – grawer, wyrabiacz pieczęci
  28. Einlasser – oddźwierny, portier
  29. Einleger – bednarz
  30. Einlieger – 1. mieszkaniec wsi bez własnej nieruchomości, domu, wynajmujący kąt u bogatszego chłopa, trudniący się czasem rzemiosłem; 2. chłop z niewielką nieruchomością; 3. dzierżawca, najemca; zob też: Einwohner, Häusling
  31. Einpfenniger – zwierzchnik osoby, która pobiera pieniądze za eskortowanie
  32. Einsäckler – poborca podatkowy
  33. Einsasse – mieszkaniec
  34. Einschlagmacher – wypalał drewno siarką na wino i moszcz winny
  35. Einsitzer, też: Altsitzer – chłop na wycugu
  36. Einspänner – pełny kmieć (siodłak), też: Vollbauer, Großbauer
  37. Einsteher – zmiennik (przy poborze do wojska)
  38. Eisendrechsler – tokarz (określenie stosowane w XIX wieku)
  39. Eisenhuter – wytwórca hełmów i szyszaków
  40. Eisenmeister – strażnik więzienny
  41. Eisenmenger – handlarz żelazem, wyrobami z żelaza
  42. Eisenschmelzer – wytapiacz rudy, tu: Waldschmied (zob. http://de.wikipedia.org/wiki/Waldschmiede)
  43. eiulo – płacz, lament
  44. ejus domicilium – z tego samego miejsca, np. z tej samej parafii; miejscowy
  45. ejusdem, eiusdem – tego samego (np. miesiąca, roku, materiału)
  46. elamentabilis – żałosny
  47. elapso termino – po upływie terminu
  48. Eleve – elew – uczeń, wychowanek
  49. elich – zacny, czcigodny – dziś ehrlich (może być też błędnie dla etlich – niejeden)
  50. elidiren – elidować – 1. usunięcie samogłoski lub części wyrazu, apostrofować; 2. odnieść się do zarzutów strony przeciwnej (prawn.)
  51. eligiren – wybierać (electiv – z wyboru)
  52. elinguis – niemowa
  53. elocutio – wynagrodzenie, zadośćuczynienie
  54. eluego – zrzucić żałobę166px-Cherub_plaque_Louvre_MRR245_n2
  55. Email – emalia; dawniej – szmelc, smalc – sposób zdobienia wyrobów metalowych za pomocą szklistej (barwionej) powłoki, zob. Emalia (Wikipedia)
  56. emancipio – usamodzielnić,upełnoletnić,osiagnąc dojżałość prawną
  57. emaniren – emanować; uchwalać, wychodzić (publikować); promieniować, wypływać
  58. Emballiren – 1. opakowanie towaru; 2. koszt opakowania i pakowania towaru; doppelt emballiren – opakować dodatkowo w maty, słomę jako ochrona lub podwójnie; też – Emballage
  59. Emendanda – wszystko, co musi być skorygowane w tekście
  60. emendatio – poprawa, udoskonalenie
  61. Emendator – korektor
  62. emendiren – poprawić, skorygować
  63. emercor – okupić
  64. emigro – wywędrować
  65. eminus – daleki
  66. emitto – wysyłać
  67. Emmerer – wytwórca wiader
  68. Emolument – korzyść, pożytek (Emolumente – dochody)
  69. emorior – zaginąć, umrzeć
  70. Emphyteusis – emfiteuza – dzierżawa z prawem pobierania pożytków i wznoszenia budowli, a nawet zbycia praw lub przekazania w spadku (bardzo zbliżone do prawa właściciela) w zamian za roczną opłatę (Canon, Pensio); Emphyteuta – osoba, która otrzymała nieruchomość w dzierżawę, zob. Emfiteuza (Wikipedia)
  71. emptito – kupić, kupować
  72. en gros – ogólnie; w odróżnieniu od – en detail – w detalach
  73. enervis – bezsilny, słaby
  74. enrolliren, enroliren – wpisać się na listę; zaciągnąć się do wojska
  75. ensifex – płatnerz, miecznik
  76. Entensteller – pomocnik podczas polowania na ptactwo wodne
  77. Entfernungsmesser – dalmierzysta
  78. Entrepreneur – organizator koncertów, uroczystości; dostawca; in Entreprise geben (nehmen) – zorganizować budowę, dostawę (jako główny wykonawca)
  79. ephipparius – siodlarz
  80. Ephorus – efor, nadzorca, zwierzchnik instytucji publicznej (szkoły) lub kościelnej
  81. epiclerus – dziedziczka
  82. epigonus – pogrobowiec
  83. epiphora – katar
  84. episcopus – biskup
  85. Epizootien – zaraza zwierzęca
  86. equicius – handlarz koni
  87. Erbbescheinigung – zob. Erbschein
  88. Erbhöferolle – matrykuła niepodzielnych gospodarstw dziedzicznych
  89. Erblegitimation – legitymacja spadku
  90. Erbrichter – 1. sędzia prawa spadkowego – sędzia rozstrzygający spory spadkowe; 2. sędzia dziedziczny – sprawujący urząd dziedzicznie (zwykle na wsi, wójt, sołtys dziedziczny) – do reformy sądownictwa w poł. XIX w.
  91. Erbschaftsausschlagung – odrzucenie spadku
  92. Erbschein, Erbbescheinigung – akt poświadczenia dziedziczenia, dziś także: stwierdzenie nabycia spadku, udzielany na wniosek, przez właściwy sąd do spraw spadkowych; w aktach niemieckich odróżniano obydwa terminy, stąd dla „Erbbescheinigung” proponuję – „potwierdzenie nabycia spadku”, zob. Erbschein (Wikipedia)
  93. Erbscholtisei – dziedziczne sołtystwo (Scholtisei – nazwa występująca głównie na Śląsku)
  94. Erbzinsbauer – kmieć (siodłak) czynszowy – użytkował nieruchomość przekazaną przez właściciela ziemskiego dziedzicznie, za którą płacił roczny czynsz, osobiście był wolny
  95. Erchmacher, Erchmecker, Erchmeker – białoskórnik
  96. Erdebäcker – garncarz, też: zdun
  97. Erdtrichsmesser, Ertrichsmesser – geometra
  98. erectus – prosty, wyniosły
  99. eremita – pustelnik
  100. ergastularius – strażnik więzienia
  101. erraticus – tułacz
  102. erro – błądzić, tułać się,mylę się
  103. erronis – włóczęga
  104. error – błąd; error facti – błąd co do faktu; error iuris – błąd co do prawa
  105. Erteilung – wydanie
  106. eructo – zwymiotować
  107. eruginator – miecznik, szlifierz mieczy
  108. eruiren – zbadać, wywodzić
  109. erus – właściciel, pan domu
  110. Erweißer – handlarz grochem
  111. esca – jedzenie, pokarm
  112. Escadron, Eskadron – eskadron, oddział konnicy w sile ok. 100-200 koni, także – Schwadron (szwadron), Geschwader
  113. Eseler – drobny handlarz (woził swoje towary na ośle – Esel)
  114. Essenkehrer – kominiarz
  115. Esser – budowniczy powozów
  116. Estafette – sztafeta, posłaniec konny, też – Stafette
  117. Estricher – wytwórca jastrychu (zob. http://pl.wikipedia.org/wiki/Jastrych)
    et – spójnik / i /
  118. Etablieren – 1. założyć (np. firmę, warsztat); 2. osiedlić się (Etablissement – osiedlenie)
  119. Etat – budżet (plan dochodów i wydatków)
  120. etiam – jeszcze, zawsze
  121. etwen, eczwen, etwan – były, dawniej
  122. Etzmaler – hecował żelazo, czyli wyżerał kwasami rozmaite desenie np. na zbrojach
  123. Eulner – garncarz
  124. euxinus – gościnny
  125. evasio – zwolnienie od skargi
  126. eventum – wyjście, rezultat
  127. Eviction – ewikcja, gwarancja, rękojmia, sprzedający gwarantował, że rzecz sprzedana przechodzi na nabywcę, a wszelkie roszczenia przejmuje na siebie, zwana także – warunkiem
  128. evictor – zachodźca
  129. evidens – oczywisty, wpadający w oczy
  130. evito – odebrać życie
  131. Evolution – ewolucja, rozwój, zmiany (np. w biologii); w wojskowości – każdy ruch wojska powodujacy zmianę linii natarcia
  132. evulsio – wyrwanie
  133. Ewerführer – szyper, zajmował się transportem pojemników na wodę lub materiały sypkie na statki
  134. ewiger Vikar – zastępca proboszcza, czasem tymczasowo (Pfarrverweser w Niemczech i na obszarze niemieckojęzycznym Szwajcarii – zob. Pfarrverweser (Wikipedia)
    ex aequo et bono – według tego, co słuszne i dobre (dot. wyroku opartego na ogólnych zasadach sprawiedliwości społecznej)
  135. ex contractu – z kontraktu, z umowy
  136. ex decreto – na podstawie decyzji
  137. ex lege – według prawa, z mocy ustawy
  138. exact – dokładnie
  139. Exactitüde – punktualność
  140. exactor – poborca podatkowy
  141. excarnifico – zamęczyć na śmierć, zakatować
  142. excerpiren – ekscerpować, robić wyciąg, wypis z księgi, dokumentu itp.
  143. Excitatorium – powtórny nakaz urzędowy
  144. excludiren – wyłączać
  145. Exclusion – wyłączenie, prekluzja
  146. excoriator – rakarz, hycel; oprawca
  147. excors – głupi, bezrozumny
  148. exemplaris – odpis, kopia
  149. exfideiubere – uwolnić od zastawu, wyręczyć
  150. exheres – wydziedziczony
  151. exhibeo – wystawić na widok, okazywać
  152. exinde – potem, następnie
  153. exlegis – bezprawny
  154. expletio – uzupełnienie
  155. explicite – jasno, wyraźnie, bezpośrednio
  156. expressis verbis – dobitnymi słowami, wyraźnie, dokładnie
  157. expropriatio – wywłaszczenie
  158. expugnax – skuteczny
  159. expurgatores – świadkowie przysięgi
  160. extenuatio – płacenie długu ratami z dochodów
  161. extorris – wygnaniec
  162. extractum – wyciąg, wypis
  163. extraneus – wyzuty, pozbawiony z czegoś, nie należący do rodziny

Litera F

  1. fabella – anegdota
  2. faber – rzemieślnik, kowal (niem. Schmied)
  3. faber argentarius – rzemieślnik wyrabiający biżuterię i inne przedmioty ze srebra (niem. Silberschmied)
  4. faber aurifaber – złotnik (niem. Goldschmied)
  5. faber cuprarius – kotlarz (niem. Kupferschmied)
  6. faber ferrarius, faber ferri – kowal żalaza (niem. Eisenschmied), też ślusarz
  7. faber lignarius – cieśla (niem. Drechsler)
  8. faber murarius – murarz (niem. Maurer)
  9. Fächermacher – rzemieślnik wyrabiający wachlarze (służyły nie tylko do chłodzenia twarzy, ale też jako osłona przed słońcem i insektami)
  10. Fadenmacher – rzemieślnik produkujący nici (dziś Zwirner)
  11. Fahnenschmied – kowal w służbie kawalerii
  12. Fahrender – minstrel, członek wędrownej kapeli
  13. Fahrensmann – marynarz (dziś – Seemann, Matrose)
  14. Fahrer vom Bock – woźnica z kozła
  15. Fahrer vom Sattel – woźnica z siodła
  16. Faktor – 1. zarządzający przedsiębiorstwem; 2. pełnomocnik handlowy lub przedsiębiorcy
  17. Faktotum – służący (zaufany, wypełniający wszystkie polecenia)
  18. falcarius – kowal kos
  19. falconarius – sokolnik
  20. Fallmeister – rakarz
  21. falsus – fałszywy
  22. famatus, famosus – sławetny; określenie średniozamożnego rzemieślnika, mieszczanina
  23. famella – służąca
  24. familia defuncta – wygasły ród
  25. Familienrechtliche Angelegenheiten – sprawy prawa rodzinnego
  26. famulans Villanus – służący wieśniak
  27. famulatus – służba, niewola
  28. famulus – 1. parobek, sługa; 2. uczeń, czeladnik (niem. Geselle, Lehrjunge)
  29. famulus ecclesiae – kościelny
  30. Fänger – człowiek, który zajmuje się aresztowaniem, ściganiem
  31. Farbenmacher, Farbenreiber – wytwórca farb, barwników najczęściej z ziemi, drewna, liści, kwiatów i korzeni
  32. Farcher – handlarz wieprzowiną
  33. Fässler – bednarz
  34. Faßmaler – 1. malarz pokojowy; 2. malarz na rzeźbach
  35. Faßzieher – 1. pomocnik handlarza; 2. ładowacz
  36. Fastbäcker – piekarz chleba żytniego
  37. Faut, Fauth – wójt
  38. Fechner – wytwórca i handlarz futrami
  39. Federfechter – szermierz
  40. Federputzer, Federschmücker – wytwórca modnych dodatków z piór ptasich
  41. Feidum – okup wypłacany poszkodowanemu
  42. Feilbeck – piekarz, określany mianem Grobbäcker tj. piekarz, którzy nie wypiekał białego (lub pszennego) chleba, który swoje produkty wystawiał na sprzedaż
  43. Feilenhauer, Feiler – wytwórca pilników, tarek
  44. Feilschlächter – rzeźnik, który wystawiał mięso, kiełbasy na sprzedaż w swoim sklepie (ławie)
  45. Feirschlosmacher – puszkarz
  46. Feitler – handlarz obnośny ubraniami i bielizną
  47. Felbaweber – tkacz jedwabiu
  48. Feldgeschworener – jeden ze zwykle siedmiu przysięgłych wiejskich, który wyznaczał na nowo sporne lub zatarte granice
  49. Feldhüter – 1. artylerzysta (Schlangenschütze) obsługujący artylerię polowąw XVI wieku; 2. osoba (Flurdiener) zatrudniona przez władze gminy lub właściciela ziemskiego do pilnowania pól, mógł mieć uprawnienia policyjne
  50. Feldmaurer – wytwórca niewypalanej cegły, która następnie wypalana była na polu
  51. Feldreiter – żandarm
  52. Feldscher – 1. dawne określenie lekarzy wojskowych; 2. pomocnik chirurga odpowiedzialny za opiekę lekarską nad rannymi
  53. Feldwaibel – feldfebel, sierżant Feldwebel
  54. Felgenbauer – stelmach, kołodziej
  55. Felger – wytwórca kołowrotów, wozów
  56. Fellhändler, Fellwerkbereiter – kuśnierz
  57. feniseca – kosiarz, żniwiarz
  58. Ferber – farbiarz
  59. Ferger (Verleger) – w prawie górniczym uprawniony przez gwarectwo do pobierania opłat, w przemyśle tekstylnym pośrednik między rzemieślnikiem wykonującym drobne prace, a nakładcą, też może być np. między miedziorytnikiem, a wydawcą
  60. feria – dzień, dzień powszedni tygodnia (pierwszym dniem była niedziela, stąd feria secunda to nie wtorek, lecz poniedziałek)
  61. ferri faber – kowal żelaza
  62. Fertiger – przedsiębiorca zajmujący się żeglugą (przewoźnik)
  63. Fesselschneider – sporządzał rzemienie do uprzęży końskiej
  64. Fessler – bednarz
  65. Festbäcker – inaczej Grobbäcker, tj. piekarz którzy nie wypiekał białego (lub pszennego) chleba
  66. fetus – rodzenie, płód
  67. Feuerbürgermeister – od 1777 r. stał – obok burmistrza – na czele magistratu; zwykle sprawowany przez byłego wojskowego (oficera), sprawował nadzór nad sprzętem gaśniczym w mieście, a podczas pożaru dowodził akcją. Opłacani byli ze skarbu państwa (zob. też Historia Śląska II, s. 68; Göttingische Anzeigen von gelehrten Sachen, 2. Band, Göttingen 1787, s. 775)
  68. Feuermaler – rzemieślnik pokrywający przedmioty emalią
  69. Feuermäuerkehrer – kominiarz
  70. Feuerwerker – pirotechnik
  71. Fiarant – handlarz towarami spożywczymi na jarmarku
  72. fibularius – paskarz, wytwarzał też pasy mieczowe, także okucia z mosiądzu
  73. fibulator – guzikarz, wytwórca okuć
  74. fideiussio – poręczenie, rękojmia
  75. figulus – garncarz, kaflarz
  76. Figurist – rzeźbiarz
  77. filia – córka
  78. filiaster – bratanek
  79. filiastra – bratanica
  80. filicarius – brukarz, kamieniarz
  81. filius – syn
  82. Filler – rakarz, hycel
  83. Filter, Filterer, Filzer – 1. pilśniarz; 2. kapelusznik
  84. Fingerhüter – wytwórca naparstków z mosiądzu lub skrawków blachy żelaza
  85. Fingerleindreher – tokarz
  86. fiscalia – podatki, opłaty
  87. fiscalis – należący do skarbu (tj. majątku władcy lub państwa)
  88. Fischbeinreißer – wytwórca narzędzi i innych sprzętów z kości (szczęki) wieloryba
  89. Fischer-Innung – cech rybaków
  90. Fischmenger – handlarz rybami
  91. fiscus – kasa państwowa, Skarb Państwa
  92. Fiskalat – administracja podatkowa
  93. fistulator – flecista
  94. flator – wytapiacz, hutnik
  95. flaviarius – safiannik (safian gatunek cienkiej skóry)
  96. Flecksieder – osoba wyrabiająca wyroby z wnętrzności zwierząt
  97. Fleischer-Immung – cech rzeźników
  98. Fleischhacker, Fleischhauer – rzeźnik (zajmował się zarówno przygotowaniem, jak i sprzedażą wyrobów mięsnych)
  99. Flurbuch – księga parcel, zob. Kataster nieruchomości (Wikipedia)
  100. Flusssieder – warzelnik potażu, który składnikiem w produkcji mydła, szkła, farb, w piekarnictwie i wielu innych; Potaż (Wikipedia)
  101. focaria – kucharka (niem. Köchin, Küchenmagd)
  102. fodi – zakopać, pochować
  103. forestarius – leśniczy
  104. fornacarius, furnarius – zdun
  105. fosfor, fossarius – kopacz, rolnik, górnik, grabarz, człek nieuczony, rozpustnik
  106. fossor montanus – górnik, kopacz żupny
  107. Fotzenstecher – osoba zajmująca się kastrowaniem świń
  108. Fragner – handlarz towarami żywnościowymi, kramarz
  109. fragulator – kaletnik, tasznik
  110. frater – brat
  111. Frauenwirtin – właścicielka domu publicznego
  112. Fredum – grzywna,kara pieniężna
  113. Freibauer – kmieć (siodłak, gbur) zwolniony z powinności (pańszczyzny, czynszu) na rzecz właściciela ziemskiego
  114. freier Knecht – żołnierz zwerbowany (zaciężny, kontraktowy)
  115. Freigärtner – zagrodnik zwolniony z powinności (pańszczyzny, czynszu) na rzecz właściciela ziemskiego
  116. Freigärtnerstelle – posiadłość wolnego zagrodnika
  117. Freihäuslerstelle – posiadłość wolnego chałupnika
  118. Freiknecht – rakarz
  119. freiwillige Gerichtsbarkeit – sądownictwo powszechne/nieprocesowe (sprawy prawa prywatnego, opiekuńczego, spadkowego, ksiąg wieczystych itd.)
  120. Frümesser – kapelan, wikariusz
  121. frumitor – garbarz skór
  122. Frumwerker – robotnik dniówkowy lub rzemieślnik, pracujący wykonujący coś na zamówienie, który posiadła własne narzędzia i surowce
  123. Fuderer – woźnica
  124. Fugger – właściciel kantoru wymiany walut
  125. Fundenhirt – kierownik sierocińca
  126. funereus pannus – całun
  127. funicularius – wytwórca sznurowadeł, pasków, klamer do książek
  128. funista, funarius, funifex, funipex, funiparius – powroźnik (niem. Seiler)
  129. Funker – radiotelegrafista
  130. Furmer – wytwórca form odlewniczych
  131. furnarius – zdun
  132. furunculus – złodziejaszek
  133. Füselier – fizylier (żołnierz piechoty uzbrojony w strzelbę skałkową w XVII-XVIII w., a w czasie II wojny światowej – pistoletów maszynowych, w czasach napoleońskich – lekka piechota)
  134. fusor – konwisarz, odlewnik
  135. fusor tormentorum – ludwisarz
  136. Fußknecht – żołnierz piechoty
  137. Fütter – handlarz paszą dla bydła, głównie owsem i słomą

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *