Ćwiczenia transliteracji dawnego pisma

logo archiwów bawarskichDigitale Schriftkunde to prowadzona przez Archiwa Państwowe Bawarii (Niemcy) platforma, gdzie każdy bez żadnych opłat może spróbować odczytać różnego rodzaju dokumenty i pisma z zasobu archiwów bawarskich.

Jest to wynik projektu prowadzonego w latach 2013-2014 przez m.in. przez archiwa: Amberg, Augsburg, Bamberg, Coburg, Landshut, Monachium, Norymberga oraz Würzburg.

Na podstawie prezentowanych przykładów można w łatwy sposób sprawdzić swoją umiejętność odczytywania pism od ósmego aż do dwudziestego stulecia.

W założeniu projekt ma wspierać badawczy – zarówno profesjonalistów, jak i hobbystów – korzystających z coraz szerszej oferty kopii materiałów dostępnych online.

Przejdź do strony projektu Digitale Schriftkunde




Akt zgonu (Sterbeurkunde)

standesamt sterberegister boblowitz

AP Opole, Sterbe-Haupt-Register Standesamts Boblowitz pro 1882, sygn. 45/793/0/2.5/77

TRANSLITERACJA

1

Nr. 1.

Boblowitz am 9ten Januar. 1882.

Vor dem unterzeichneten Standesbeamten erschien heute, der Perön-

lichkeit nach

bekannt,

die Häuslerfrau Katharina Czeczotka

geb. Kaske

wohnhaft zu Boblowitz

und zeigte an, daß Julius Czeczotka

Acht Wochen alt evangelischer Religion,

wohnhaft zu Boblowitz

geboren zu Boblowitz

Sohn des Häuslers Wilhelm Czeczotka

und dessen Ehefrau, der Anzeigenden

zu Boblowitz

zu Boblowitz

am siebenten Januar

des Jahres tausend acht hundert achtzig und zwei

Vormittags um zwölf Uhr

verstorben sei.

 

Vorgelesen, genehmigt und unterschrieben

Katharine Czezotka

Der Standesbeamte

Alker

 


TŁUMACZENIE

1 [paginacja]

Nr 1

Boboluszki, dnia 9-tego stycznia 1882 roku.

Przed niżej podpisanym urzędnikiem stanu cywilnego zjawiła się dzisiaj, osobiście znana [urzędnikowi] chałupniczka Katharina Czeczotka z domu Kaske, zamieszkała w Boboluszkach i oświadczyła, że Julius Czeczotka, mający osiem tygodni, wyznania ewangelickiego, zamieszkały w Boboluszkach, urodzony w Boboluszkach, syn chałupnika Wilhelma Czeczotki i jego żony, składającej to zawiadomienie, z Boblowitz, w Boboluszkach w dniu siódmego stycznia roku tysiąc osiemset osiemdziesiątego drugiego rano o godzinie dwunastej zmarł.

Przeczytano, przyjęto i podpisano

Katharine Czezotka [podpisując się popełniła zapewne błąd, tu: ‚z’ wymawiamy jako ‚c’]

Urzędnik stanu cywilnego

Alker

 




Akt małżeństwa (Heiratsurkunde)

standesamt heiratsregister Rosenberg

AP Częstochowa, Heiraths – Neben Register des Königlich Preussischen, sygn. 8/258/0/2/36

TRANSLITERACJA

5

Nr. 3.

Rosenberg am eilften

April Ein tausend acht hundert achtzig und zwei.

Vor dem unterzeichneten Standesbeamten erschienen heute zum Zweck

der Eheschließung:

1. der ledige Schneider Martin Andreas

Paprotny

der Persönlichkeit nach

bekannt,

katholischer Religion, geboren den sechsten

November des Jahres tausend acht hundert

acht und fünfzig zu Bischdorf

Kreis Rosenberg, wohnhaft zu Rosenberg

Sohn des Auszügler Mathias Paprotny

und dessen Ehefrau Johanna gebornen

Gladys wohnhaft

zu Bischdorf

2. die ledige Pauline Beyer

der Persönlichkeit nach

bekannt,

katholischer Religion, geboren den dritten

Märzdes Jahres tausend acht hundert

neun und fünfzig zu Himmelwitz

Kreis Gross-Strehlitz, wohnhaft zu Rosenberg

Tochter des zu Himmelwitz verstorbenen Wirth-

schaftspector Gustav Beyer und dessen

zu Leobschütz verstorbenen Ehefrau Marie wohnhaft

zu gebornen Konietzny

 


standesamt heiratsregister Rosenberg

AP Częstochowa, Heiraths – Neben Register des Königlich Preussischen Standesamts, sygn. 8/258/0/2/36

6

Als Zeugen waren zugezogen und erschienen:

3. der Schneidermeister Leopold Andri-

schok

der Persönlichkeit nach

bekannt,

zwei und fünfzig Jahre alt, wohnhaft zu Rosenberg

4. der Schuhmachermeister Johann Nowak

der Persönlichkeit nach

bekannt,

zwei und vierzig Jahre alt, wohnhaft zu Rosen-

berg

In Gegenwart der Zeugen richtete der Standesbeamte an die

Verlobten einzeln und nacheinander die Frage:

ob sie erklären, daß sie die Ehe mit einander eingehen wollen.

Die Verlobten beantworteten diese Frage bejahend und erfolgte hier-

auf der Ausspruch des Standesbeamten, daß er sie nunmehr kraft des

Gesetzes für rechtmäßig verbundene Eheleute erkläre.

Der Martin Andreas Paprotny er-

klärt, daß er die Vaterschaft zu dem von

der unverehelichten Pauline Beyer

zu Leobschütz am 8ten September 1881

geborene Kinde Namens Marie Clara

Vorgelesen, genehmigt und unterschrieben.

Martin Paprotny

Pauline Paprotny geb. Beyer

Leopold Andrischok

Johann Nowak

 

Der Standesbeamte

Kodron

Die Uebereinstimmung mit dem Haupt-Register beglaubigt

Rosenberg am 11ten April 1882.

Der Standesneamte

[Kodron]


TŁUMACZENIE

5 [paginacja]

Nr. 3.

Olesno dnia jedenastego kwietnia tysiąc osiemset osiemdziesiątego drugiego.

Przed niżej podpisanym urzędnikiem stanu cywilnego zjawili się dzisiaj w celu zawarcia związku małżeńskiego:

1. stanu wolnego krawiec Martin Andreas Paprotny, znany osobiście [urzędnikowi], wyznania katolickiego, urodzony szóstego listopada roku tysiąc osiemset pięćdziesiątego w Biskupicach, powiat Olesno, zamieszkały w Oleśnie syn wycużnika Matiasa Paprotnego i jego żony Johanny z domu Gladys, zamieszkałych w Biskupicach

2. stanu wolnego Pauline Beyer, znana osobiście [urzędnikowi], wyznania katolickiego, urodzona trzeciego marca roku tysiąc osiemset piećdziesiątego dziewiątego w Jemielnicy, powiat Strzelce Opolskie, zamieszkała w Oleśnie córka zmarłego inspektora gospodarstwa (nadzorcy, ekonoma) Gustava Beyera i jego w Głubczycach zmarłej żony Marii z domu Konietzny

 

6 [paginacja]

Jako świadkowie zostali sprowadzeni i zjawili się:

3. mistrz krawiecki Leopold Andrischok , znany osobiście [urzędnikowi], wyznania katolickiego, w wieku pięćdziesięciu dwóch lat, zamieszkały w Oleśnie

4. mistrz szewski Johann Nowak , znany osobiście [urzędnikowi], wyznania katolickiego, w wieku czterdziestu dwóch lat, zamieszkały w Oleśnie

W obecności świadków urzędnik stanu cywilnego zwrócił się do narzeczonych, każdego z osobna, po kolei z pytaniem: czy oświadczają, że chcą zawrzeć ze sobą związek małżeński. Narzeczeni odpowiedzieli twierdząco na to pytanie, po czym nastąpiło orzeczenie urzędnika stanu cywilnego, że niniejszym na mocy prawa oświadcza on, że zgodnie z prawem są małżeństwem.

Martin Paprotny oświadczył, że uznaje ojcowstwo urodzonego 8go września 1881 przez niezamężną Pauline Beyer dziecka o imieniu Marie Clara.

Przeczytano, przyjęto i podpisano

Martin Paprotny, Pauline Paprotny z domu Beyer, Leopold Andrischok, Johann Nowak

Urzędnik stanu cywilnego

Kodron

Zgodność z rejestrem głównym poświadczono

Olesno dnia 11go kwietnia 1882

Urzędnik stanu cywilnego

[Kodron]

 




Akt urodzenia (Geburtsurkunde)

akt urodzenia geburtsurkunde Bauerwitz

AP Opole, Geburtsregister des Standesamts Bauerwitz 1875 I, sygn. 45/790/0/2.1/2

TRANSLITERACJA

A.

1 [paginacja strony, naniesiona przez archiwistę]

No. 1. [numer aktu w rejestrze]

Bauerwitz am 4. Januar 1875

Vor dem unterzeichneten Standesbeamten erschien heute,

der Person nach

bekannt

den Bahnwärter Johann Skoruppa

wohnhaft zu Zülkowitz

katholischer Religion

und zeigte an, daß von der Johanna Skoruppa geb.

Götz seiner Ehefrau

katholischer Religion

wohnhaft bei ihm

zu Zülkowitz in seinen Wohnung

am ersten Januar

des Jahres tausend acht hundert siebenzig und fünf

Vormittags um elf Uhr

ein Kind männlichen Geschlechts geboren sei, welches

Vornamen Emanuel

erhalten habe

 

Vorgelesen, genehmigt und

unterschrieben

Johann Skoruppa

 

Der Standesbeamte

Seidel

 


 TŁUMACZENIE

Baborów, dnia 4 stycznia 1875 r.

Przed niżej podpisanym urzędnikiem stanu cywilnego zjawił się, znany osobiście dróżnik Johann Skoruppa, zamieszkały w Sułkowie, wyznania katolickiego i oświadczył, że przez Jojannę Skoruppa z domu Götz, jego żonę, zamieszkałą wraz z nim w Sułkowie, w jego mieszkaniu, w dniu pierwszego stycznia roku tysiąc osiemset siedemdziesiątego piatego rano o godzinie jedenastej, zostało zrodzone dziecko płci męskiej, które otrzymało imię Emanuel.

Przeczytano, zatwierdzono i podpisano

Johann Skoruppa

 

Urzędnik stanu cywilnego

Seidel


Uwagi

  1. Pismo niemieckie (kurrenta, neogotyk) przeplata się z antykwą, czasem nawet w tym samym wyrazie. Antykwa występuje – zgodnie z zasadą – w wyrazach obcojęzycznych (tj. nieniemieckich) oraz nazwach własnych (np. Bauerwitz). Często imię – zwykle typowo niemieckie – zapisywano kurrentą, a nazwisko – antykwą. W tym akcie jednak zarówno imię jak i nazwisko pisane są antykwą (np. Johanna Skoruppa).
  2. Bardzo często odręczne podpisy, jeśli w ogóle są możliwe do odczytania, pisane są antykwą (np. Johann Skoruppa, Seidel)
  3. Formuła „Vorgelesen, genehmigt und unterschrieben“ (czasem w postaci skrótu V.g.u) występuje zawsze w tego rodzaju dokumentach oraz bardzo często pod tekstem protokołu. Na co warto zwrócić uwagę, to fakt, że akta stanu cywilnego tylko pierwsze dwa człony miały w formularzu, ponieważ niezawsze składający oświadczenie potrafił się podpisać. W takim wypadku formuła kończyła się słowami „mit eigenhändigen Zeichen versehen (oraz opatrzone własnoręcznymi znakami), zwyczajowo – krzyżykami.