Korzystanie z materiałów w archiwum państwowym – dawniej i dziś


Share
image_pdfimage_print
Korzystanie z materiałów w archiwum państwowym – dawniej i dziś
5 (100%) 2 votes

Wszystkie materiały w każdym archiwum państwowym są dostępne dla każdego, bez żadnych dodatkowych upoważnień. Wyjątkiem są przypadki, gdy:

  • materiały te zawierają dane osobowe (dotyczy to tylko osób żyjących, a więc niewielkiego procentu zasobu, z ostatnich kilkudziesięciu lat)
  • zawierają tajemnice chronione prawem (bardzo rzadki przypadek)
  • oryginał jest zniszczony lub w trakcie konserwacji (trzeba mieć pecha, żeby tak trafić)
  • zakaz udostępniania zawarto w umowie depozytu (teoretycznie możliwe, ale praktycznie niespotykane).

Aby dotrzeć do szukanej informacji, posługujemy się dostępnymi pomocami archiwalnymi:

  • spis zespołów
  • inwentarz archiwalny
  • inne pomoce, jak: skorowidze, indeksy, przewodniki (rzadziej spotykane).

Coraz więcej inwentarzy wszystkich archiwów państwowych w Polsce dostępnych jest online (www.szukajwarchiwach.pl). Niektóre nawet ze skanami całych jednostek archiwalnych. To znacząco ułatwia i przyspiesza kwerendy w archiwach.

Jest to serwis Archiwów Państwowych, chociaż duży baner Narodowego Archiwum Cyfrowego (to jedno z 33 archiwów państwowych w Polsce) na dole strony głównej może mylić korzystającego. Znajdziemy więc tutaj inwentarze i kopie cyfrowe archiwaliów z całego kraju.

szukajwarchiwach.pl

Strona tytułowa (wyszukiwarka) serwisu szukajwarchiwach.pl

 

Jak wygląda to od strony praktycznej?

  1. Kiedyś należało przyjechać do archiwum. Dziś z jednego miejsca mamy dostęp do wszystkich archiwów.
  2. Zaczynało się od zgłoszenia użytkownika i przeglądania zeszytu ze spisem wszystkich zespołów archiwalnych. Dziś spis zespołów wygląda np. tak:

    spis zespołów w archiwum

    Spis zespołów Archiwum Państwowego w Opolu dostępny online

  3. Jeśli zespół nas zainteresował, prosiliśmy o inwentarz. Dziś po prostu klikamy w nazwę i otrzymujemy wstęp z inwentarzem w domu.
  4. Inwentarze dużych zespołów często dzielone były na tomy i ich przeglądanie trwało wiele godzin. W ten sposób jeden dzień kwerendy mieliśmy z głowy. Dziś możemy przed wyjazdem przejrzeć inwentarz.
  5. Potem następowało wypisywanie rewersów, które były realizowane czasem dopiero następnego dnia. Dziś rewersy możemy ściągnąć ze strony archiwum (wybieramy raczej stronę tego archiwum, do którego chcemy się udać, pod linkiem są formularze z AP w Opolu, bo i pozostałe przykłady są z zasobu tego archiwum), wypełnić w domu, a nawet przesłać mailem, aby jednostki już czekały.
  6. Biorąc pod uwagę, że coraz więcej materiałów zostało zdigitalizowanych. Możemy od razu dostać jednostkę bez wyjeżdżania do archiwum. Nawet jeśli miałby to być skan z mikrofilmu.
spis zespołów

Inwentarz archiwalny online

 


A jeśli nie chcemy szukać tradycyjnie, po strukturze zasobu archiwalnego, wpisujemy szukane hasło w wyszukiwarkę i mamy wszystkie wyniki, do tego ze wszystkich archiwów w Polsce – od razu. Przykładowo dla hasła „Opole”.

Aby zawęzić wyniki do Archiwum Państwowego w Opolu (bez tego otrzymamy wyniki ze wszystkich miejscowości o tej nazwie lub podobnej), dodajemy filtr „Archiwum”, znajdujący się w kolumnie po lewej stronie.