Formy zamknięcia

Stosowano kilka podstawowych form zamknięcia pisma (kopertowania):

  • samo złożenie karty zapisanej – po złożeniu – po wewnętrznej stronie; zapieczętowanie; adres umieszczony na drugiej stronie karty (po złożeniu na zewnątrz). Powszechne w folio formatach (tekst na pierwszej stronie, adres na ostatniej) aż do XVIII w.

    lak, koperta, zamknięcie

    Źródło: Lak (Wikipedia)

  • włożenie arkusza do koperty; zapieczętowanie koperty; adres na kopercie. Powszechne w formatach kwarty, od ok. 1750 r. także w folio-formatach. Początkowo stosowano papier do spisywania konceptów (gorszy), potem również papier lepszej jakości.
  • pieczętowanie – zazwyczaj przy pomocy wyciśniętej w laku, wosku lub pieczęci opłatkowej pieczęci (zwykle sygnetowej) z zastosowanie podkładki papierowej (tekturowej).